Temizlik Şart! Yıkanmanın Tarihi, Sosyal Buluşmaların Alanı Hamamlar!

su yikanmak hamam temizlik temizlenmek suda yikama

Temizlik ve tabi ki su vazgeçemeyeceğimiz hayatımızın öğeleri. Bununla birlikte yıkanmak insan için her zaman temizlik amaçlı bir güdü değil, kültür durumu ayrıca. Dinsel bir ritüel olarak yıkanma ve temizliği ön planda tutan toplumlar kadar, tam tersini geliştiren kültürler de görüyoruz.

nil nehri hindistan inanc yikanmak yikanma temizlik kalabalik nehir eski inanmaknil nehri hindistan inanc yikanmak yikanma temizlik kalabalik nehir eski inanmak

Arınma ve Kötülüklerinden Kurtulmak İçin Su

İnsan kötü ruhlardan kurtulmak için de yıkandı, ruhunu arındırdı. Hinduların tapınakları, kutsal gördükleri su kenarlarında yapması suyun koruyucu ve günah arındırıcı olduğuna inanmalarından ileri gelir. Hititler, Mısırlılar, Antik Yunan ve Roma‘da bu tarz gelenekleri görüyoruz. Antik çağda yıkanan insanlar hastalığı engellemek ve daha sağlıklı olmak adına da sıcak su kullanıyordu.

yunan yunanistan hamami hamam yikanmak eski tarihi eskisiyle

Yunan Hamamı

Özel Havuz Hamamlar ve Güzellik

Hunlar, Hazar Türkleri, Romalılar, Araplar, Yunanlılar yıkanmak için havuzlar yaptılar. Bu durum muhtemelen suyu hayat kaynağı olarak gördüklerindendir. Tarih gezintisinde M.Ö. 2500 yılına gittiğimizde ilk bulunan hamamlara rastlarız. Eski kaynaklara baktığımızda hamam sözcüğü ”ısıtmak, sıcak etmek” anlamına geliyor. Eski Anadolu, Roma, Hindistan, Yunanistan ve Mısır'da hamam kültürüne, yani örtülü yerlerin inşasına rastlıyoruz. Hamamlar kültürlerde çok sonraları sadece temizlenme yeri değil, bir nevi sosyal bir mekan olarak da göze çarpar. Dünyada ilk hamamın nerede yapıldığı da tam olarak bilinemiyor fakat doğuya özgü bir kültür olduğu düşünülüyor. Bazı tarihçiler, hamam kültürünü eski Sumerlere kadar dayandırıyor. Sumer Kralı Bilgamısu’nun özel bir yerde yıkandığına dair bilgiler tarih kaynaklarında mevcut. Bilinen ilk küvetler de Giritte ki Minos uygarlığı döneminde M.Ö. 1700 yıllarında Kral Minos için yapılmış ve gerçekten modern küvetler ölçüsünde, su tesisatı da olacak şekilde geliştirilmiş.

eski eskiden yikanmak kuvet banyo insanlar temizlik temizlenmek su

Mısır'da Özel Banyo


Mısırlılar temizlik düşkünüydü, günlük cilt bakım ürünleri, yağları kullanıyor ve alkalinli tuzdan yapılan sabunla yıkanıyorlardı.  Nil onların kutsal suyuydu. Mısırlılar güzelleşmenin bir unsuru olarak da görüyordu yıkanmayı. Yunanlılar da temizliğe önem veriyorlardı. Homeros, anlatımlarında misafir için ayrılmış sıcak suların aktığı teknelerden bahseder. 

alkali sabun misir temizlik banyo kuvet dus yikanmak temizlenme eskiden tarihi eskisiyle

misir misirda ozel banyo kuvet dus temizlik yikanmak

Roma'da Temizlik ve Hamam

Romalılar temizliğin ve yıkanmanın tamamıyla kültürleştiği bir toplumdu. Hamamlara düşkündüler ve hamamların altından, üstünden geçen sıcaklığı tüm binaya dağıtan ısıtma sistemleri kurmuşlardı. M.S. 4 yy.'da, 11 büyük muhteşem hamam binaları vardı. 1350'den fazla çeşme, sarnıç ve yüzlerce özel hamam mevcuttu Roma’da.

roma romalilar havu yikanmak temizlik eski tarihi eskisiyle su

Roma Havuzu

insanlar tarihi temizlik yikanma yikanmak kalabalik eski eskisiyle su hamam banyo dus kuvet

Erken Hristiyanlık döneminde temizlik ve yıkanma hazla, lüksle bir tutulmaya başlandı. Yunan ve Romalıların bu muhteşem temizlik, yıkanma alışkanlıkları unutuldu, Avrupa da 6. yy.'da artık suyu ve yıkanmayı sevmez olmuştu. Hatta Aziz Benedict'in  “Banyo ancak bazı durumlarda izne tabidir” diye sözü bile vardır. Orta çağ boyunca yaklaşık 1000 yıl Avrupa banyosuzdu, yıkanmıyordu neredeyse. Orta çağ sosyetesi o dönem çatal, kaşık olmadığı için yemekten önce ve sonra ellerini yıkıyorlardı. Bir çok malikanede, sadece su teknesi ve baş yıkamak için sürahiler mevcuttu. Rahibelerin yüz ve ellerinden başka yerlerini kesin olarak yıkamaları yasaklanmıştı. Hayatı boyunca 2 kez yıkanan Kraliçe bile var. Tuvaletlerini lazımlığa yapan Avrupa, bu adetlerini 17. yy.'a kadar sürdürmüştür. 1800’lerde yavaş yavaş temizlik ihtiyacı doğdu. Lağım ve içilebilir suların ayrılması yanında “Halk Hamamları” kurulmaya başlandı. 19. yy’da Avrupa ve Amerikalılar maalesef yıkanmayı bilmediler. Bu sebeple, yüzlerce yıl genç yaşta ölümler ve salgınlar yaşadılar. 

eski hamamlar yikanmak tarihi kalabalik temizlik temizlenmek yikanmanin gecmisi eskisiyle mimari hamam hamamlar

Eski Türkler'de su kutsaldı. Bu yüzden suyu kirletmemek için yıkanmazlardı. İslam dini Roma ve Bizanstan kalan yıkanma kültürü ile hamamlar kuruldu, yıkanma bir ritüele döndü. Kadın ve erkek için ayrı hamamlar oluşturuldu ve bu Osmanlı’da kültürün çok önemli bir parçası haline geldi. Kadınlar kalabalık gruplar halinde gider ve bazen sabahtan akşama kadar hamamda vakit geçirirlerdi. 

eski hamam havuz yikanma yikanmak temizlik turk hamami

Günümüzde belki eskisi kadar eğlenceli ve sosyal hayatın içinde olmasa da hamam kültürü sağlıkla özdeşik olarak hala popülaritesini koruyor.

hamam tarihi eski eskisiyle yikanma yikanmak su cesme tas

Artık evlerimizde modern banyolarımızda yıkanmanın keyfini sürüyoruz. :)

modern banyo luks kuvet dus yikanma yikanmak yeni yenisiyle hali temizlik su musluk cesme sabun

Deniz Şimşek
Editor
"Hayat dar alanda trajedi, geniş alanda komedidir"

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol