Argandın'ın Sihirli Lambası

eskisiyleyenisiyle elektrik yokken eskisiyle yenisiyle gaz lambaları

Bir varmış bir yokmuş evvel zaman içinde kalbur saman içinde Argandın adında bir delikanlı varmış. Argandın çok çalışkan ve yardımsever bir delikanlıymış. Günlerden bir gün yardımda bulunduğu yaşlı bir adam ondan bir mağarada kapalı kalmış olan eski bir lambayı getirmesini istemiş. Argandın yaşlı adamın isteğini yerine getirmek için yola çıkmış…


eskisiyle yenisiyle elektrik yokken gaz lambaları
Gaz lambasının hikâyesi her ne kadar böyle başlamasa da :) icat edilmesi 18. yüzyılın başlarına denk gelir. Gaz lambasını ilk olarak İsveç vatandaşı olan Argandın bulmuştur.

eskisiyle yenisiyle elektriksizlik eskisiyleyenisizle elektrik gaz lambaları

Türkiye’de ise, 1800’lü yılların sonlarına doğru evlerde, dükkânlarda ve kahvehanelerde gaz lambaları ile aydınlatma yapılmaya başlanmıştır.

eskisiyle yenisiyle gaz lambaları eskisiyleyenisiyle elektrik

1900’lü yılların ortalarında ise Türkiye’de beş milyona yakın gaz lambası tankı ve şişesi üretilmiştir.


eskisiyle yenisiyle gaz lambaları elektrik eskisiyle yenisiyle elektrik

Fakat bunun üzerine Elektrik bulununca pek tabii ki gaz lambasının pabucu dama atıldı. :) Raflardan gaz lambaları indi, yerlerine akkor flamanlı lambalar, akkor halojen lambalar, yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar, yüksek basınç cıva buharlı lambalar, yüksek basınçlı metal halinde lambalar geçtiler. Ayrıca ilerleyen zamanlarda, floresanlar, avizeler, ampuller, ledli lambalar vs. raflarda yerlerini aldılar.

Yarım saat kesilse tüm hayatın alt üst olduğu, her türlü alet ve edevatın çalışmasını sağlayan, tek tuşla her yere ulaşabilmede çok büyük rol oynayan, (Bu yazdıklarım benim için geçerli değil ama tüm insanların düşüncelerini paylaştığımı düşünüyorum.) çok önemli bir icat olan elektriği bulan kişi sevgili Thomas Alva Edison’dur.

eskisiyleyenisiyle elektrik eskisiyle yenisiyle gaz lambaları elektriğin bulunması

A. Edison, elektrik üretim merkeziyle dağıtım şebekesini New York’ da kurmuş, elektriğin sanayide ve evlerde yaygın olarak kullanılmasının başlangıcı olmuştur.

Gaz lambasının atlattığı bu kadar badireden sonra elektriğin ampulle buluşması çok büyük bir nimet bence.

Çok şanslıyız ki o zamanları görmemişiz demek isterdim fakat her zamanın kendine has bir güzelliği vardır diye düşünürüm hep.

Mesela elektrik yokken daha çok muhabbet, samimiyet, hoşgörü varmış. Bu elektrikten mi kaynaklanıyor? Payı büyük ama tek suçlu da o değil tabii ki… O zamanlar teknoloji gelişmediği için televizyon, cep telefonu, yokmuş ve insanlar kandillerin etrafında oturup sohbetler ederlermiş, güzel şeylerden ve gelecekten bahsederlermiş.

eskisiyle yenisiyle elektrik gaz labları eskisiyleyenisiyle

Çocuklar mum ışığında ders çalışır, dersleri bitince erkekler tahtadan yaptığı arabalarla, kızlar ise annelerinin el emekleri, göz nurlarıyla yaptığı çaput bebeklerle evcilik oynarlarmış.

eskisiyleyenisiyle gaz lambaları eskisiyle yenisiyle elektrik


Şimdi öyle mi ya; hepimiz otomatik olduk, tek tuşla yemek pişirip, tek tuşla bulaşık çamaşır yıkıyoruz. Herkesin elinde bir telefon, karşımızda bilgisayar. Bir elimiz laptopta diğer elimiz tablette… Önümüz, arkamız, sağımız, solumuz teknoloji… Teknoloji full ama iletişim sıfır…

O zaman ne yapıyoruz. Işıkları ve diğer teknolojik aletleri bir saatliğine kapatıp, gaz lambamızı ya da mumumuzu yakıp etrafına toplanıyoruz ve çocuklarımıza geçmişteki güzel anılarımızı anlatıyoruz.

eskisiyleyenisiyle gaz lambaları

E hadi kapatın elektriği…

(içerikteki karikatürler penguen dergisine aittir)

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol