Phineas Gage Vakası : Nörolojide Çığır Açan Demiryolu İşçisi

Phineas Gage, ABD’li sıradan bir demiryolu işçisiydi. Ta ki 1848 yılında yaşanan feci kazaya kadar.

Phineas Gage’in görevi kayaya delik açıp içine fitil, barut ve kum doldurmak ve ardından demir bir levye ile sıkıştırmaktı. Defalarca tekrarlanan bu eylemi yaparken Gage, şanssızlık yaşamış olacak ki; bir patlama gerçekleşti. 45 santimetre uzunluğundaki demir levye Gage’in  sol yanağından girip, kafasının üzerinden çıktı ve 25 metre kadar uzağa fırladı.

psihinas gage norolojide cigir acan demiryolu iscisi

Kazanın Ardından Ne Oldu?

Phineas Gage, beynini parçalayıp geçen demir levye kazasından birkaç dakika sonra çevresindekilere bilinçli bir şekilde olayı anlatıyordu. İlk muayene için gelen doktor neler olduğuna anlam veremedi. Böyle bir olayı daha önce görmemişti.

Az önce beyninden demir boru geçen adam, şimdi doktoruna tedavi için “Umarım canım çok yanmaz.” diyordu. Söylenilene göre olaydan sonra Gage, evine giderken araçta oturur vaziyette durabiliyordu.

Bu akıl almaz olaydan sonra hayatta kalması, levyenin ucunun sivri olmasından kaynaklanıyor olsa gerek. Bundan sonraki bir ay Gage için çok meşakkatliydi. Tedavisi boyunca çok fazla konuşmadı, konuşsa bile kısa cümlelerle kendisini ifade etti.

Kazadan bir ay sonra Gage, merdiven inip çıkabiliyor, yürüyüşlere gidiyordu.

“Gage, Artık Bizim Gage Değil.”

Yaşanan bu mucizevi olayın ardından, Gage’in davranışlarında birtakım değişiklikler görüldü.

Gage, önceden çevresindekilere karşı kibar ve saygılı biriydi. Oysa kazanın ardından saygısız, alenen küfreden bir adama dönüşmüştü.Sürekli yürüyüşlere çıkıyordu. İnsanlara karşı tahammülü azalmış, sabırsız ve huysuz biri haline gelmişti. Geleceğe dair büyük planlar kurup duruyordu. Sanki beyninden geçen levye, Gage’in bazı özelliklerini sıyırıp çıkarmıştı.

Arkadaşları onu tanıyamıyordu. “Gage, artık bizim Gage değil.” diyorlardı.

Haklıydılar. Çünkü frontal(ön) lob'a  saplanan demir levye Gage’in karakterini geri dönülmez şekilde değiştirmişti.

noroloji

Bir demiryolu kazası, nörolojide yeni bir çağ açtı.

19. yüzyılda büyük tartışmalara sebep olan Phineas Gage’in beynini, uzmanlar uzun yıllar inceledi. Gage’in kaza sonrasında yaşadığı davranış bozuklukları göz önünde bulunduruldu ve beynindeki hasarın davranışlarını nasıl etkilediği gözlemlendi. Beynin belirli bölümlerinde oluşan  zararın kişiliğe ve davranışlara etki edebileceğini gösteren ilk vaka olarak tarihe geçti. Yıllar sonra anlaşıldı ki; frontal lobda bir hasar oluştuğunda, hiperaktivite, planlamada yetersizlik, sosyal yetersizlik, dürtü kontrol sorunu gibi tıpkı Gage’de yaşanan bazı bozukluklar meydana geliyor.

Yıllar sonra da araştırmalar devam etti. Gage’in beyninin sol kısmında fazlaca beyaz doku kaybettiği ve bunun sağ beyni de etkilediği fark edildi. Araştırmayı yapan Dr. Horn: “Ön loblardaki beyaz doku kaybı bunamayla ilgili olduğu gibi Gage’in yaşadıklarıyla da uyuşuyor. Beynin hangi kısımlarının davranışı etkilediğiyle ilgili çok önemli bulgular elde ettik.” demiştir.

kafatasi

Nöroloji, psikoloji gibi bilim alanlarına önemli bilgiler kazandırarak ders kitaplarında yer edinen 'Phineas Gage', kazanın ardından uzun yıllar yaşamıştır.

Gamze Gedik
Editor

Yorumlar

  • PenelopeCruz
    PenelopeCruz

    Beyin ilginç gerçekten nerede ne yapacağı belli olmuyo :)))

    2.4.2017 15:44:16

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol