Marie Antoinette: “Ekmek yoksa pasta ye canım!”

Mozart, Marie Antoinette’i İmparotoriçe’den istemişti ama cevap, “Ekmek yoksa pasta ye canım!”


Aklınız karıştı değil mi? Hepimizin bildiği ve belki de günlük hayatımızda arada sırada Marie Antoinette’in olduğu iddia edilen bu sözü kullanırız.  “Ekmek yoksa pasta yesinler.” Bu söz ona mı ait bilinmez ama dönemin durumunu ve sarayın halka ne kadar yabancılaştığını da gayet iyi anlatır.

eskisiyleyenisiyle marie antoniette

Ha aslında Mozart’la ilgili yazdığımız şu isteme hikayesi, anektot da doğru sayılır. Genç besteci Avusturya ‘da kraliyet ailesine konser verdikten sonra, onu çok beğenen İmparotoriçe ödül olarak ne istediğini sorunca; haylaz çocuk Mozart, Marie Antoinette’i gösterip istemişti. Bu şakaya hep birlikte güldüler tabi.

eskisiyleyenisiyle mozart marie antoniette

1755 yılında Viyana’daki Hofburg Sarayı’nda doğdu Marie Antoinette. Anne babası aşk evliliği yapmıştı ve mutlu bir aile ortamları vardı. O dönemde kraliyet evlilikleri zorunluklar üzerine kurulurdu hepimizin bildiği gibi.

eskisiyleyenisiyle marie antoinette

Ve Marie’de 14 yaşına gelince, bu ilkeye uyuldu. İyi bir danscı olan, ders çalışmayı değil, oyun oynamayı seven, kardeşleri ve ailesi ile Pollyanna kadar mutlu iken Marie, Fransa ve Avusturya müttefikliliğin sürmesi uğruna, geleceğin XVI.Louis’I ile nişanlandırıldı. Maria çocukluğunu, çok sevdiği ailesini, kardeşlerini ve Viyana’yı ağlayarak terketti.
eskisiyleyenisiyle fransa marie antoinette

Kendinden sadece 1 yaş büyük olan XVI.Louis ile gösterişli bir düğünle evlendiklerinde Fransa’da halk sefalet içinde  yaşıyordu  ve 1789 yılında olacak  Fransız devrimine daha 20 yıl vardı.

eskisiyleyenisiyle marie antoinette

Peki bu “ekmek bulamıyorsa pasta yesinler” sözü ona mı aittir?

O zamanki halkın yaşadığı trajediye rağmen, şaşalı saray yaşantısını yansıtır aslında bu söz. Marie Antoinette ile XVI.Louis evlendikleri zaman Marie’nin halk ekmek bile bulamıyor sözüne karşı bunu söylediği ileri sürürlür.  Bu sözdeki pasta da, o bildiğimiz pasta değil aslında. Brioche adında ve ekmeğe benzeyen bir çörekten bahsediyormuş Marie.

eskisiyleyenisiyle marie antoinette karikatür

Jean-Jacques Rousseau’nun da itiraflar kitabında bu söze yer verilir ve bu sözün sahibinin Marie olmadığını iddia eden tarihçiler vardır çünkü kitap 1765 yılında yazılmıştır ve Maria daha tarihte 10 yaşındadır, Fransa’ya bir gün Kraliçe olacağından da bihaberdir.

Marie Antoinette Kraliçe oluyor!

Siyasetle ilgili hiçbir bilgisi de yoktu Marie’nin ve aile hayatından kopmuş bilmediği bir yerde sıkıcı bir hayat başlamıştı onun için. 1774 ‘de kral çiçek hastalığından ölünce, Halk onca sefalet içinde yüzmesine rağmen kral ve kraliçeye diz çöküp dua ettiler. Maire 19 yaşında kraliçe olmuştu ve yanında kocası XVI.Louis kral olarak halkı selamlıyordu.

eskisiyleyenisiyle saray

Çevresinde onu anlayacak kimse yoktu,çok çok sıkıcı gelen saray hayatına dayanamayan kraliçe, çözümü tüketerek, şaşa içinde geçirmekte buluyordu. Kocası da çok ilgisizdi. Genç kraliçe süreki masraflar yapıyordu, hesapsızdı. Hergün alışveriş, yeni elbiseler, kıyafetler, mücevherler alıyor, kumar oynuyordu. Halkın yoksullukla boğuştuğu, sarayında borç içinde yüzdüğü dönemde, daha sonraları kendi için yapay bir köy bile kurulması emrini verecektir. Harcamaları yüzünden zaten dedikodular çoğalırken, kral ve kraliçenin çocukları da olmayınca bu  dedikodular ayyuka çıktı. Evlendikten 7 sene sonra bir kızları oldu, ardından diğer 3 çocuk daha. Çocuk bereketiyle gelir diye bir söz var ama malesef Marie’nin çocukları bu bereketi getiremediler, çünkü ülke ekonomisi iflasın eşiğine dayandı.

Marie çocukları ile biraz değişti diyebiliriz. Çocuklarına düşkün bir anne oldu ama harcamalarını kısmış olsa da her geçen gün kötüye giden Fransa ekomomisine rağmen, o halka ilgisiz ve paraya düşkündü.

eskisiyleyenisiyle marie antoinette

Yıl 1789 ve devrim yapılır, tüm kraliyet için sancılı süreç başlar, kral öldürülür, oğlu idam edilir, çocuklarını kaybeder ve Maria sonunda tutukludur.


eskisiyleyenisiyle marie antoinette

Mahkeme vatana ihanet ettiğine karar verir.  16 Ekim 1793 sabahı, bir gardiyan gelir ve kraliçenin saçlarını keser, ellerini arkadan bağlayarak, bir at arabasına bindirir. Belki 1 saatten fazla Marie, Paris sokaklarında halka gösterilerek idamına çağrı yapılır.

eskisiyleyenisiyle marie antoinette

Giyotin karşısındadir Marie’nın, artık kraliçe değildir, kocası öldürülmüş, çocukları da yok olan anne, kadın; tek istediği bu işkencenin bitmesidir.

eskisiyleyenisiyle marie antoinette

Ve kendisine eşlik eden papaza “ tüm sıkıntılarımın sona erdiği an” der. Celladının ayağına basar öldürülmeden önce. Bunun yüzünden çırılçıplak soyulduğu iddia edilir. Maria boynunu uzatır giyotine. Kesilen kafası çığlıklarla buna sevinen halka gösterilir. Bir devrim böyle başlarken, monarşi son bulur Fransa’da.

Deniz Şimşek
Editor
"Hayat dar alanda trajedi, geniş alanda komedidir"

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol