Manik Depresif Bir Lider(?) : Adolf Hitler

Hitler’i birçok farklı sıfatla tanıdık. Gelmiş geçmiş en önemli liderlerden biri olarak gören de oldu, yaşattığı vahşetlerle canavar olarak tanımlayan da. Fakat bu metinde onu daha derinden, daha soyut olarak incelemeyi deneyeceğiz.

İnsan davranışları beyinde gerçekleşen birtakım tasarıların eyleme dökülmesinden ibarettir. Bu açıdan bakınca her bireyin davranışlarını psikolojik ve nörolojik temellere dayandırmak pek de yanlış olmaz diye düşünüyorum.

Adolf Hitler’in doktoru Theodore Morell’ın mektupları incelendiğinde Hitler hakkında önemli bilgiler elde edilmiştir. Bu mektuplara bakılacak olursa Adolf Hitler bol miktarda madde kullanıyor ve bu da manik depresyon hastalığını tetikliyordu.

eskisiyleyenisiyle manik depresif lider adolf hitler

Peki manik depresyon nedir?


Manik depresyon iki aşamalı bir hastalıktır: Mani ve depresyon.
 

Mani döneminde birey yoğun bir enerjiyle dolar, aşırı derecede neşelidir. Büyük planlar yapar, girişimcilik ruhu o kadar artar ki kişi mantıksız girişimlere bile büyük inançlarla atılabilir. Özgüven artar ve yapamayacağı şeylerde bile kendini çok yetkin ve yeterli olarak görür. Tüm tasarılarında sabırsızdır ve önüne engel çıktığında büyük öfke patlamaları yaşayabilir.

Depresyon dönemindeyse mani döneminin tam aksi şeyler yaşanır. Bitkinlik hissedilir, uyku saatleri artar. Özgüven o kadar zayıflar ki kişi kendini hiçbir alanda yeterli görmez. İştah kapanır, sosyal ilişkiler bozulur ve daha birçok sorunla karşı karşıya kalınır. İntihar fikri bu dönemde kişinin aklını kurcalar. Fakat depresyon süreci bittikten sonra neden bu fikre kapıldığını hatırlamayabilir.

Bu zorlu süreçlerin birbirini kovalamasına manik depresyon adı veriliyor.

Evet, Morell’ın mektuplarına göre Hitler de bu psikolojik rahatsızlıktan muzdaripti. Bunun doğruluğu her zaman tartışılmıştır çünkü birçok doktor Hitler hakkında “Bu adam delirmiş. Kendini en kudretli görüyor.” gibi yorumlar yapmıştır. Onun hakkında karalama politikası birçok defa uygulanmıştır. Ama bu durum, bu ihtimali göz önünde bulundurup bir değerlendirme yapamayacağımız anlamına gelmiyor.

eskisiyleyenisiyle adolf hitler manik depresyon

Hitler’i bu rahatsızlık çerçevesinde incelersek hayatının tarihe yansıyan kısmında daha çok manik özellikler gösterdiği söylenebilir. Kendini ve ırkını üstün görme düşüncesi, kendinde büyük kudretlerin varlığına inanması ve kendini bütün dünyayı sarsacak işgallerin lideri olarak atfetmesi buna örnek olarak gösterilebilir.

Hitler savaşın son dönemlerinde çevresindekilerin “Kaybettik.” sözlerini büyük bir hiddetle karşılamış, bunu asla kabullenememiştir. Hala var olmayan bir orduyla düşmanı alt etmeye yönelik manasız planlar yapmaktadır. Kazanacağından, güçlerinden –Alman gücünden– o denli emin bir liderdi. İnandığı zaferleri, gelecek planları, hayatını adadığı fikirleri “Kaybettik.” cümlesine sığdıramaması ve yenilgiyi bir intiharla sonuçlandırması onun karakterine, ve belki manik depresif özelliklerine, bakıldığında beklenmeyen bir tepki değildir.

“Heil Hitler!” nidalarının coşkusuyla geçirdiği sürecin ardından bir de yenilginin yaklaştığını hissettiği bunalımlı zamanları olmuştur. Bunu maninin ardından gelen bir depresyon dönemi olarak yorumlayabilir miyiz? Ya da bir kesimin yaptığı gibi hayatında yaşadığı olumsuzlukların onu psikolojik olarak etkilediğini ve geri kalan yaşamında uyguladığı büyün vahşet faaliyetlerinin bu duruma bağlanabileceğini söyleyebilir miyiz? Bu durum bu kadar basite indirgenebilir mi?

eskisiyleyenisiyle adolf hitler

Adolf Hitler belki de kesin olarak “manik depresif” teşhisi konulamayacak biriydi. Fakat manik depresif özellikleri barındırdığını düşünüyorum.

Tam bir teşhis konulamasa da sanırım tüm insanlık Adolf Hitler’in psikolojik açıdan “sıradan” olarak tanımlanamayacağında hemfikirdir.

Gamze Gedik
Editor

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol