III. ALEXANDROS: NAM-I DİĞER BÜYÜK İSKENDER

imparator büyük iskender

Türkçe kaynaklarda Büyük İskender, İskender Rumi, İskender Yunani ve Makedonyalı İskender adlarıyla anılan; Yunancada Aleksandros, Makedoncada Aleksandar Veliki olarak adlandırılan III. Aleksandros, MÖ 20 Temmuz 356’da Makedonya’da doğmuş MÖ 10/11 Haziran 323’te Babil’de ölmüş Makedonya’nın en ünlü kralıdır. MÖ 336 - 323 yılları arasında kral olan Büyük İskender aynı zaman tarihteki en büyük imparator ünvanına da sahiptir. Makedonya kralı II. Filip'in oğludur.

buyuk iskender adina basilan para sikke(Büyük İskender adına basılan para)


ASİ VE ACIMASIZ (MI?)


MÖ 336’da babası II. Filip'in öldürülmesinin ardından komutanlar tarafından kral ilan edildi. Öncelikle düşman ve rakibi olma ihtimalini taşıyan herkesi öldürttü. MÖ 335 ilkbaharında Trakya'ya girdi. Triballileri ezdikten sonra Tuna Nehri'nin diğer yakasındaki Getaları dağıttı. Batıya dönerek Makedonya'yı istila etmiş olan İliryalıları yendi. Bu sırada öldüğüne ilişkin söylentiler dolaşınca Atina'da ayaklanmalar başladı. Askerlerini, günde 30 km gibi o döneme göre çok yüksek bir hızla ilerletip Yunanistan'a giren İskender, tapınaklar dışında bütün Tebai'yi yerle bir etti. Yaklaşık altı bin kişinin öldürüldüğü, sağ kalanların köle olarak satıldığı bu işgalden sonra Sparta dışındaki bütün Yunan devletleri Makedonya’nın üstünlüğünü kabul etti Büyük İskender’e boyun eğdi.

buyuk iskender

Tahta çıktığından beri Pers İmparatorluğu'nu ele geçirme hayalleri kuran Büyük İskender, babası döneminden kalan 500 talente (antik bir ölçü birimi, 27 kg ya da 60 İngiliz pound'una karşılık gelir) ulaşan borçları ödemek için gerekli kaynakları bulmak amacıyla sefer hazırlıklarına girişir. Otuz bin piyade ve beş binin üzerinde süvariden oluşan ordusuyla yola çıkar. 14.000 Makedonyalı’nın bulunduğu orduya mühendis, mimar, bilim adamı, saray görevlisi ve tarihçiler de eşlik etmekteydi. Ordu, silah ve güç dağılımı açısından çok iyi düzenlenmişti. 

buyuk iskender pers savasi

Pers ordularıyla ile İskender’in ordusu ilk kez Granikos Savaşı'nda karşı karşıya geldi. Savaşı kazanan Büyük İskender’e Batı Anadolu'nun kapıları açılmış oldu. MÖ 334 - 333 kışında Batı Anadolu'nun fethini tamamladıktan sonra, MÖ 333 ilkbaharında Akdeniz kıyılarından ilerleyerek Perge'ye ulaştı. Bir efsaneye göre Frigya'dan geçerken, Asya'ya hükmedecek kişinin çözebileceğine inanılan Gordion düğümünü kılıcıyla keserek çözdü. Yani Asya’nın hükümdarı olacaktı.

pers buyuk iskender

Pers hükümdarı III. Darius da, Pinaros Çayı kıyısında savaş düzeni almış halde İskender’i bekliyordu. Pers ordusuyla ikinci kez İssos Çarpışması’nda savaşan Büyük İskender’in ordusu III. Darius’u kesin bir yenilgiye uğrattı ve Darius ailesini savaş alanında bırakarak kaçtı. 

(İssos Çarpışması, solda Büyük İskender)


İskender, bu zaferden sonra Suriye ve Fenike'ye ilerledi. Tiros (bugünkü Sur) önünde bir direnişle karşılaştı. Kuşatma devam ederken III. Darius, on bin talent karşılığında Fırat’ın batısında kalan topraklarını bırakmayı önerdi. Bu olayın ardından İskenderun komutanı Parmenion'un ‘İskender'in yerinde olsam kabul ederdim.’ dediği, İskender'in de cevap olarak ‘Parmenion olsaydım, ben de kabul ederdim.’ karşılığını verdiği anlatılır.
Tiros, şiddetli saldırılara daha fazla dayanamadı ve MÖ 332 Temmuz ayında düştü. İskender'in en büyük askeri başarısı sayılan bu işgalin ardından geniş çaplı bir yağma da yapıldı. Kentin bütün erkekleri öldürüldü, kadın ve çocukları da köle olarak satıldı.

büyük iskender babil

(Büyük İskender’in Babil’e girişi)


Pers topraklarını da ele geçirerek yeni bir imparatorluk kurmayı ve ‘Asya'nın efendisi’ olmayı amaçlayan İskender, davranışlarıyla giderek bir ‘Doğu despotu’na dönüşüyordu. Pers hükümdarları gibi giyinmeye ve ‘proskinesis (hükümdar karşısında yere kapanarak selam verme)’ gibi Pers geleneklerini benimsemeye başlamıştı. Bu arada Baktriane prensesi Roksana'yla evlendi.

buyuk iskender karisi roksana

(Birinci eşi Roksana)


Kendini tanrılaştırmaya kalkıştı fakat Makedonlar ve Yunanlar tarafından tiye alınınca bu isteğinden vazgeçmek zorunda kaldı. Bir komploya karıştığını düşündüğü tarihçi Kallisthenes'i hapse attırarak bilgin ve filozofların desteğini de yitirdi.

buyuk iskender haritaHindistan’ı da almak isteyen İskender, sefere başlamadan her alanda yaptığı ‘kanlı temizliğe’ yönetim alanında da devam ediyordu, sattraplarından (vali) üçte birini değiştirmiş, altısını öldürtmüştü.

buyuk iskender hindistan fethi(Hindistan’ın işgal edilişi)

ÖLÜMÜ


Babil'de sulama kanalları yaptırmayı, Basra Körfezi kıyılarında yeni şehirler kurmayı planladığı bir dönemde, içkili bir eğlencenin ardından hastalandı ve on gün sonra henüz 32 yaşındayken MÖ 323’te öldü. Cenazesi İskenderiye'ye götürüldü ve burada altın bir tabuta kondu. Ölmeden önce, bu kadar büyük bir imparatorluğu kime bıraktığı sorulduğunda ise ‘En güçlünüze!’ diye karşılık verdiği söylenir.

buyuk iskenderin olumu

buyuk iskenderin olumu sonrasi

İskenderin ölümünden sonra imparatorluk dörde bölündü. Cassander Yunanistan'a, Creatus ve Antigonos Batı Asya'ya, Selevkos Doğu’ya, Ptolemaios Mısır'a hükümdar oldu. Cassander, güç tutkusunu kısa sürede belli ederek İskender’in ölümünden yedi yıl sonra annesi Olimpias'ı idam ettirdi. Bundan beş yıl sonra ise karısı Roksana ve imparatorluğun gerçek varisi olan oğlunu zehirlettirdi; böylece İskender'in soyunu tamamen kurutmayı başardı. İskender'in metresi Barsine'den doğan oğlu Herakles'i de zehirleterek öldürdü. Hatta Cassander'in İskender'in ölümünden sorumlu olduğu da söylentiler arasındadır.

imparator buyuk iskender

DÜNYA TARİHİNE KATKILARI


İskender'in hükümdarlığı kısa sürse bile Avrupa ve Asya tarihi için önemli bir dönüm noktası sayılır. Seferleri ve bilimsel araştırmalara merak salmış, coğrafya ve doğa tarihi gibi konuların araştırılmasına ve gelişmesine katkıda bulunmuştur.  Bir ‘lingua franca (geçer dil)’ olarak Yunan Koine lehçesine dayalı yeni bir dünya meydana getirdiği de söylenebilir.

buyuk iskender ve aristotales

(İskender ve Aristoteles)


Aristoteles’in öğrencisi olan Büyük İskender, filozoflara değer veren bir hükümdardı. Corinth’e gelen Büyük İskender, Diyojen’i ziyaret etmiş ve bir dileği olup olmadığını sormuştur. O ise bu soruya günümüzde herkesçe bilinen ‘Gölge etme başka ihsan istemem.’ yanıtını vermiştir. Cevabı aslında tam olarak şu şekilde olmuştur: İşaret parmağıyla güneşi göstererek ‘Benden bana veremeyeceğin şeyi esirgeme.’ demiştir. Büyük İskender bu olay üzerine ‘Ünlü imparator Büyük İskender olmasaydım Diyojen olmak isterdim.’ demiştir.

diyojen ve buyuk iskender

(Diyojen ve Büyük İskender)

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol