Dünya'nın İlk Kadın Pilotu - Sabiha Gökçen

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle kimdir

Türkiye'nin ilk kadın pilotudur.  Aynı zamanda dünyanın ilk kadın savaş uçağı pilotudur ve uçuş kariyeri boyunca 8.000 saat uçuş yapmıştır.

Bursa Vilayet Başkatibi olan Hafız Mustafa İzzet Bey ve Hayriye Hanım’ın kızı olan Sabiha, 22 Mart 1913'te Bursa'da dünyaya geldi. O zamanlar Edirne Defterdarı olan babası Hafız İzzet Bey’in, Bursaya sürüldüğü söylenmektedir gerekçesi ise 'Jön Türk' olmasıdır. Anne ve babasını küçük yaşta kaybetmiş ve ağabeyi Neşet tarafından büyütülmüş olan Sabiha, 1925'te (henüz 12 yaşındayken) Bursa ziyareti sırasında evlerine çok yakın olan Hünkar Köşkü’nde konaklayan dönemin cumhurbaşkanı Atatürk’e ulaşmış ve okumak isteğini dile getirmişti.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle kimdir

Sabiha, önce Çankaya İlkokulu, Arnavutköy Amerikan Kız Koleji. sonra Üsküdar Amerikan Lisesi’nde eğitim gördü. Ciğer rahatsızlığı nedeniyle önce; Heybeliada’da sonra Viyana’da tedavi gördü. Sonra Fransızca’sını geliştirmek için Paris’e gitti. 1934'te Soyadı Kanunu’nun çıkınca Mustafa Kemal Sabiha'ya 'Gökçen' soyadını verdi.

Sabiha Gökçen, 1935'te Türkkuşu'nun açılış törenindeki planör gösterilerinden çok etkilendi. Böylelikle havacı olmaya karar verdi. Atatürk’ün de desteği ile 1935'te Türk Hava Kurumu'nun Türk Kuşu Sivil Havacılık Okulu'na girdi, hemen devamında Ankara'da yüksek planörcülük brövelerini aldı.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle

Gökçen, yedi erkek öğrenciyle ile Kırım'a gönderilerek altı ay süren yüksek planörcülük eğitimini ‘Koktebel Yüksek Planör Okulu’'nda bitirdi. Moskova'ya motorlu uçak okuluna gitmek istiyordu. Ancak manevi kız kardeşi Zehra'nın ölüm haberini aldı ve ülkesine geri döndü.

Sabiha, Atatürk'ün ısrarları ile çalışmalara yeniden başladı. Eskişehir Havacılık Okulu’nda Savmi Uçan ve Muhittin Bey’den özel uçuş eğitimi aldı. Sonunda hayalleri gerçek oluyordu. 25 Şubat 1936'da ilk defa motorlu uçak ile uçmaya başladı.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen

Gökçen'in, eğitimdeki başarılarından dolayı, Atatürk kendisine şunları söyledi:

''Beni çok mutlu ettin… Şimdi artık senin için planladığım şeyi açıklayabilirim… Belki de dünyada ilk askerî kadın pilot olacaksın… Bir Türk kızının dünyadaki ilk askerî kadın pilot olması ne iftihar edici bir olaydır, tahmin edersin değil mi? Şimdi derhal harekete geçerek seni Eskişehir’deki Tayyare Mektebi’ne göndereceğim. Orada özel bir eğitim göreceksin''

O dönemlerde kız çocukları askerî okullara alınmadığından, özel bir üniforma giydirilerek Eskişehir Uçuş Okulu’nda, 1936-1937 döneminde 11 ay boyunca özel eğitim alan Sabiha’ya eğitimi süresinde ilkokul öğretmeni Nüveyre Uyguç eşlik etti.

Gökçen, brövesini alınca, Eskişehir’deki 1. Hava Alayı’nda altı ay görev yaptı ve Ege ve Trakya manevralarına katıldı.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle kimdir

1937 yılında Dersim Harekatı’na katıldı. Bu harekatta üstün başarı göstererek;

Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Genelkurmay Başkanı’nın katıldığı törende kendisine Türk Hava Kurumu Murassa (İftihar) Madalyası verildi. 30 Ağustos 1937'de askerî uçuş brövesi aldı.

1937'de Fransa'nın, Hatay’ı Suriye’ye devretmeye hazırlandığı yolundaki haberler sırasında Atatürk'ün emriyle üniformasını giyen Sabiha Gökçen, Fransız elçisinin önünde havaya üç el ederek, "Hatay'ın vatana katılması için gerekirse silahlanırız" dedi. Oysa konu farklıydı. Planlanan bu olay sonunda; Atatürk'ün emriyle tutuklanan ve mahkemeye çıkan ve kanunlara göre bir gün hapis yatan Sabiha Gökçen'in çıkışı sayesinde Atatürk'ün planı tutmuş ve Fransızlara gözdağı verilmiş, kararlılık gösterilmiştir.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen

1938'de uçağıyla beş günlük bir Balkan Turu yapan Gökçen yaptığı bu turla dünyada daha çok tanınmış oldu. Ayrıca bu olay da; ‘Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin kadınlara verdiği önem açısından dünya kamuoyuna bir sesleniş, başlı başına bir dik duruş olmuştur. (O tarihlerde Ankara'da bulunan Balkan Paktı heyeti üyelerinin Sabiha Gökçen ile tanıştıktan sonra kendisine uçakla başkentlerine gelmeyi önermeleriyle bu fikir ortaya çıkmıştı). Gökçen, Atatürk’ün arzusu üzerine turu tek başına gerçekleştirdi.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle kimdir

‘Vultee’ tipi bir uçakla İstanbul'dan havalanıp Atina'ya sonrasında Belgrad ve Sofya'ya gitti. Gökçen'e Yugoslav Genelkurmay Başkanı tarafından "Beyaz Kartal" nişanı verildi. İstek üzerine Bükreş'te bir gösteri uçuşu yapıp, 6. gün olan 22 Haziran'da İstanbul’a döndü. Bu Balkan turu, basında büyük ilgi uyandırmış; dünya kamuoyunda ‘Göklerin Kızı’ olarak tanınmasına vesile olmuştur.

1938’de Atatürk’ün ölümünden sonra Gökçen, ordudan ayrıldı. (Zira o tarihlerde kadınların orduda görev yapmasıyla ilgili bir kanun henüz yapılmamıştı). Hemen sonra Türkkuşu Uçuş Okulu'na başöğretmen olarak atandı. 1955'e kadar bu görevine devam etti. Hayatı boyunca toplam 22 değişik hafif bombardıman ve çeşitli akrobatik uçaklarla uçtu.


eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle kimdir biyografi

Gökçen, 1940 yılında Hava Okulu’nda askerî coğrafya ve topoğrafya öğretmeni olan Üsteğmen Kemal Esiner ile evlendi, hatta eşine kendi soyadını verdi; ancak üç yıl sonra, 12 Ocak 1943'te eşi vefat etti..

1953 ve 1959'da davet edildiği ABD'ye Türk toplumu ve Türk kadınını tanıtmaya giden Gökçen için, büyük bir Amerika turu düzenlendi.



eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen

Son uçuşunu 1996'da 83 yaşında iken Fransız pilot Daniel Acton eşliğinde Falcon 2000 uçağıyla yapmıştır.

1996'da havacılık hayatının en büyük ödülünü almıştır. Bu tarihte, Amerikan Hava Kurmay Koleji'nin mezuniyet töreni için düzenlenen Kartallar Toplantısı’na onur konuğu olarak katıldı ve, Maxwell Hava Üssü'ndeki törende "Dünya tarihine adını yazdıran 20 havacıdan biri" seçildi. Bu ödüle layık görülen İlk ve Tek Kadın Havacı olarak bizi gurulandırmıştır.

Sabiha Gökçen 2001'de, doğum günü olan 22 Mart’ta Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nde 88 yaşında vefat etmiştir.

eskisiyleyenisiyle sabiha gökçen eskisiyle yenisiyle

Ülkenin en işlek, İstanbul'un ikinci büyük havalimanına 'Sabiha Gökçen' ismi verilmiştir.

Lagertha
Editor

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol