Çaresizlik Kafesi Deneyi: HARRY HARLOW

4 kardeşin ikincisi olarak 31 Ekim 1905’te dünyaya gelen Psikolog Harry Harlow, ABD - Fairfield’da dünyaya geldi. Stanford Üniversitesi’nde okuyan Harlow, doktorasını da Stanford’da yaptı. Ulusal Bilim Madalyası, Amerikan Psikoloji Vakfı’ndan Altın Madalya ve Howard Crosby Warren Madalyası alan psikolog 6 Aralık 1981’de Amerika’da hayatını kaybetti.

harry harlow

Harry Harlow‘un Psikoloji alanında gerçekleştirdiği deneylerin en bilineni Çaresizlik Kafesi adı verilen, maymunlar üzerinde yapılan, etik değerlerden çok uzak bir deneydir. Sevgi kavramını adeta bir takıntı haline getiren Harlow, 1970’li yıllarda maymunlar üzerinde sevgi ve bağlılık konusunda deneyler yapmaya başladı.

 

harlowun deneyi

 

ÇARESİZLİK KAFESİ

Yeni doğmuş yavru maymunlar deneyde, Çaresizlik Kuyusu adı verilen bir aparat içine yerleştirilir. Bu aparat, boş bir oda şeklindedir ve içinde çeşitli düzenekler bulunmaktadır.

harlowun deneyi

Çaresizlik Kuyusu’na iki yapay anne koyulur; biri çıplak bir tel halindedir ancak buna bir de biberon eklemiştir. Diğer yapay anne süt vermeyen ancak yumuşak ve sıcak bir peluşla kaplı, yüzü de maymuna benzeyen bir annedir. Gelişim psikologlarının uzun yıllardır savunduğu görüşün aksine yavru maymunların süt veren anneye değil, yumuşak ve sıcak olana yöneldikleri görülmüştür. Karnı acıktığında telden yapılma sert ve soğuk anneyle ‘mecburen’ karnını doyuran maymun günün çoğu saatini yumuşak annesine sarılarak geçirmektedir. Sadece insan değil, her canlının yavrusu kendini güvende hissetmek ister çünkü… Beslenme ihtiyacı dışında işin içine bir de gürültü değişkeni katılarak maymunlar tekrar denenmiştir. Korkunç, yüksek sesli bir gürültü çıkarıldığında maymunların yumuşak anneye sığınıp korunmaya çalıştıkları görülmüştür. Bu deney ile Harlow, gelişim psikologlarının uzun yıllardır savunduğu ‘bebeğin bağlanacağı kişinin beslenme ihtiyacını karşılayan kişi olacağı’ fikrini çürütmeye çabalamıştır.

 

harlowun deneyiharlowun maymun deneyi yapay annelerharlowun maymun deneyi

 

Bu deney, psikologların ‘bağlanma’ olgusunun büyük oranda ‘kendini güvende hissetme’ duygusuna bağlı olduğu sonucuna varmasına olanak sağlamıştır. Gözlemlenen ve ortaya çıkan sonuç, günümüzde de kabul edilen bir sonuç olsa da Harry Harlow‘un deney sırasında kullandığı maymunların bazılarında dış dünyadan tamamen koparak kendini izole etme ve ‘çıldırma’ gibi hasarlar görülmüştür.Maymunların bazılarının kendilerini bilinçli olarak aç bırakarak ‘intihar etmeleri’ söz konusu olmuştur. Bu sebeple Harlow, pek çok çevre tarafından eleştirmiştir ancak Harlow’un bu eleştirilere cevabı ‘Maymunları nasıl sevebilirsiniz?’ olmuştur.

Deneyi izlemek isterseniz:



İnsanlık dışı diğer bir deneyi de buradan okuyabilirsiniz.
Zavallı fil Tusko: BİR FİLE LSD AŞILAMA ‘DENEYİ’

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol