Kemik İğneden Dev Gemilere Balıkçılık Tarihi

balikcilik tarihi

Sofralarımızı süsleyen, her cinsinin ayrı lezzetli olduğu balıkların(tabi ki zehirli balıkları kastetmiyoruz :) ),servis tabaklarımıza nasıl geldiğini, tarihsel sürecini hiç merak etmedik mi?

Ettiysek buradan buyurun…

-Tarih öncesi dönemde, ilkel insanlar avcılık-toplayıcılık yapıyordu; denizlere, göllere, akarsulara yabancı olan atalarımız sudaki hayatı fark edinceyekadar, yırtıcı kara hayvanlarıyla birlikte tehlikeli beslenme savaşı veriyordu.

-İlk balıkçılar önce yerleşik yaşayan deniz canlılarını ve yavaş hareket eden kabukluları ‘elleriyle’ avlamaya başladı.

-Neolitik Çağ’da(Cilalı Taş Devri) insanlar artık, taşları kullanmaya ve şekillendirmeye başlamış, avcılık için daha verimli araçlar üretmeye başlamıştı. Bu çağda balıkçılık ta ilk büyük gelişimini gösterdi. Önceleri kemik parçaları ve elle yapılan balık avı, artık çeşitli araçlarla daha etkili ve hızlı yapılıyordu.

-Güney Danimarka’da yapılan araştırmalar ve kazılar sonucunda bulunan üç uçlu ‘zıpkın’ ,bu gelişmeye en büyük kanıt.

eski zipkinlar

-2011 yılında Doğu Timor’da Jerimalai’de yapılan kazılarda, 42.000 yıllık olduğu düşünülen dünyanın en eski balık iğnelerine ulaşılmıştır. Mağarada Orkinos balıklarının da kalıntılarına rastlanmıştır. Orkinos balığı açık denizlerde yaşayan balıktır. Bundan yola çıkarak, dönem insanlarının balıkçılık için açık denizi de kullandığı anlaşılmıştır.

en eski olta ornekleri

-Fransa’daki Cosquer mağarasının duvarlarında, balık figürleri bulunmuştur. Bu da yine o çağda yaşayan insanların balıkçılık yaptığını gösterir.

fransada bulunan balik figurleri

-Çin Mitolojisine göre Çin’in ilk imparatoru ve bütün insanların atası olan Fu Xi insanlara balık tutması için ağları öğretmiş ve göstermiştir.

-Almanya’nın güneyinde yapılan bir kazıda 6 adet olta iğnesi bulunmuştur. Bu bulunan iğneler Avrupa çoğrafyasındaki ilk olta iğneleri olarak kabul edilir.


ilk olta ornekleri

-Balık aletlerinin temel formları M.Ö 8000-4000 yıllarında kullanılan aletlerdir, günümüzdeki balıkçılık aletleri bu aletlerden esinlenilerek tasarlanmıştır.

-Neolitik Çağ’ın ilk dönemlerinde insanlar, kayık yapmaya başlamış ve balıkçılık başka bir boyut kazanmıştır.

eski botlar ilkel gemiler

-Dünyanın en eski balık tuzağı ise İsveçli bilim adamları tarafından Baltık Denizi’nin kıyısında bulunmuştur.

-M.Ö 900’lü yıllarda Eski Romalıların akvaryumda ve havuzlarda balık yetiştiriciliği yaptığı bilinmektedir.

-Romalılar ilk kez demiri ve çeliği iğne yapımında kullanmışlardır.

-Tripoli yakınlarında Leptic Manga antik şehirde bulunan, balıkçılığı anlatan bir mozaik.M.S. 2 yılına ait olduğu düşünülmektedir.

ilkel balik avlama

-İnsanlar yerleşik hayata geçtiğinde, yakalanan balıkların, bozulmadan muhafa etmek için tuzlama ve tütsüleme gibi yöntemleri kullandılar.

-Edebi kaynaklara göre ilk balık oltası M.S 3.yy başlarında kullanılmıştır. Bu tarihlerde yazılan bir şarkıda,bir balıkçının oltayla balık avlaması işlenmiştir.

-Büyük teknelerin bulunması ve kullanılması sonucunda, balıkçılık bir sıçrama yaşadı ve artık balık avı için balıkçılar açık denizlere açıldı. Yakalanan balıkların bozulmasını önlemek amacıyla farklı yöntemler denendi. Balıkların solungaçları,kalbi ve bağırsakları çıkarılıyor ve fıçılara diziliyordu.

-Artık balıkçılık sadece beslenme ihtiyacı için değil aynı zamanda ticaret için de yapılmaya başlandı, büyük teknelerde yakalanıp depolanan balıklar, satışa çıkarılıyordu.

ilkel balikcilik tarihi

-15.yy’da Hollanda’nın 250’ye yakın balıkçı teknesi vardı ve 1476’da Hollandalılar Kuzey Denizinde bir tekel oluşturdu.

-İngiltere’de matbaanın icadından kısa bir süre sonra, balıkçılıkla ilgili bir kitap basıldı. Kitabın içinde balıkçılıkla ilgili hemen hemen her şeye yer verildi.

-Balıkçı tekneleri açık denizleri aşıp, okyanuslara açıldığında daha geniş alanda balıkçılık yapılmaya başlandı.

-Balık üretimine insan eliyle ilk müdahale 18.yy’da olmuştur. Somon balıkları üzerinde yapılan suni döllemede,ilk trasplantasyon gerçekleştirildi ve istiridye üretimine başlandı.

-20.yy’a gelindiğinde büyük avcılık gemileri kullanılmaya başlandı. Çok miktarda balık avlanıyor ve hızlı bir şekilde satışa sunuluyordu.Üstelik gemilerde kullanılan soğuk hava depoları çok büyük bir kolaylık sağlayarak balıkların günlerce bozulmadan depolanmasına olanak sağladı.

-1908 yılında çekilen bir fotoğraf: İzmirli balıkçılar.

balikcilik tarihi 1980 balikcilar turk izmirli

-2.Dünya Savaşı yıllarında, denizde kullanılan askeri teknolojiler, daha sonra balıkçılıkta da kullanılmaya başlandı.Artık balıkların bulunduğu alanlara kolayca erişilebiliyordu.

-Artık dev gemiler ile balıkçılık yapılıyor ve çok hızlı sürede sofralarımıza kadar geliyordu.

-Dünyanın en büyük balıkçı gemisi ‘Lafayette.’

dunyanin en buyuk balikci gemisi balikcilik tarihi

-Teknoloji ilerledikçe, balık ticareti de gelişti. Gelişti gelişmesine ama insanın doyumsuzluğu ve kâr hırsı sebebiyle doğanın kirlenmesi kaçınılmaz oldu. Japonya kıyılarında her yıl ekim ayında yunus balığı katliamı yapılıyor ve bu yunus balıkları konservelere konulup satışa çıkarılıyor.

yunus baligi katliami

-Bu görüntülerin bir daha yaşanmaması dileği ile…

-Ticari kaygılarından arınıp,  balıkçılığı hobi olarak yapan milyonlarca insan var dünya üzerinde. Her yıl amatör balıkçılar belirli etkinliklerde buluşur ve bu hobiyi sosyal biçimde sürdürürler.

-İstanbul’da belirli yerlerde her gün yüzlerce balıkçılık tutkunu sabahın erken saatlerinde başlar balık tutmaya.

istanbulda amator balikcilik

-Henüz gün ağarmadan, ihalesi yapılır. Satışa sunulur.

istanbulda balik ihalesi

Omega-3 hazinesi, lezzetli balıkların binlerce yıl öncesinden günümüze kadar, avlanma ve yetiştirilme sürecini incelemeye çalıştık, umarım faydalı ve okuması zevk veren bir yazı olmuştur.

Sürç-i lisan ettiysek affola…
Burak Benli
Editor

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol