Çayın ve Çaydanlığın Tarihi

Yanlışlıkla bulunan içecek çay

MÖ 2737 yılında Çin İmparatoru Shen Nung yanlışlıkla bulduğundan beri çay, neredeyse tüm dünyanın vazgeçilmez içeçeği olmuştur. Söylenenlere göre, imparator Nung, bahçede ağzı açık kaynayan suyun içine ağaçtan birkaç yaprağın düşmesi ve etrafa güzel kokular yayılması üzerine suyu tatmış ve böylece çay keşfedilmiş. Ayrıca daha o yıllarda bile çayın susuzluğu ve harareti giderdiğini, uyuma isteğini azalttığını söylemiştir.

eskisiyleyenisiyle cay nasil bulundu cayin kesfi shen nung cayi yanlislikla buldu

Orta Asya’da çay balyalarıyla ticaret yapılırken, Avrupa’ya çayın gelmesi 1610 yılını buldu. Türklerin çayla buluşması ise 12. yüzyıla dayanıyor. 9 yüzyıldır çay içiyoruz! :)

İlk çaydanlıklar kilden

Çaydanlık, binlerce yıl önce Çin’de, seramik güğüm ve şarap kaplarından ilham alınarak bronz ve diğer metallerden yapılmıştır. En eski çaydanlık örneği bugün Çin'deki Flagstaff House Museum of Teaware müzesinde sergilenen Yixing kilinden 1513 yılında yapıldığı söylenen çaydanlıktır. Yixing, Çin’in doğusunda yer alan, kilden yapılan morumsu-kahverengi çaydanlıklarıyla çanak çömlek başkenti olarak bilinen kenttir.

eskisiyleyenisiyle caydanliklar cayin kesfi toprak caydanlik

eskisiyleyenisiyle caydanliklar cay nasil kesfedildi eski caydanliklar

17. yüzyılda çayın Avrupaya bir baharat olarak ihraç edilmesiyle birlikte çoğu mavi – beyaz sırlı porselen çaydanlıklar da gönderildi.

eskisiyleyenisiyle caydanliklar cayin tarihi

Osmanlı'da Çay üretimi

Osmanlı döneminde, 1879 yılında, Lazistan sancağına bağlı Hopa kazasında 20 bin, Arhavi bucağında 5 bin olmak üzere toplam 25 bin tonu aşkın çay üretildiği belgelenmiş. Öyleyse Osmanlıda da çaydanlıkların bu dönemlerde üretilmesi beklenir. Her konuda gösterişi seven Osmanlı, çaydanlıklarını da süslüyordu elbette. İşlemeli semaverler, ibrikler, demlikler o dönemlerde sıkça kullanılmaktaydı.

eskisiyleyenisiyle caydanliklar

Çayın ülkede sevildiğinin görülmesi üzerine Türkiye Cumhuriyeti’nde de üretime devam edildi. Çalışmak için Rusya’ya giden erkekler, oradan getirdikleri çay fidanlarını evlerinin bahçelerine ekmeye başladılar. Çay, kısa sürede kazanç kapısı haline gelince, devlet çaya vergi getirdi. Çiftçiler bu durumdan şikâyetçi oldular ve Trabzon valisi Yusuf Ziya Paşa’nın hükümetten, çay üretimine teşvik istemesi üzerine vergiler kaldırıldı. Türkiye’nin hangi şartlarda kurulduğunu hepimiz biliyoruz. Ekmeği zor bulan milletin çaydanlıkları da, özellikle köylerde, gayet mütevazıydı.

eskisiyleyenisiyle caydanliklar

Bu bardakların ve çaydanlıkların hala kullanıldığı köy evleri biliyorum.

eskisiyleyenisiyle caydanliklar

Eskimiş her malzemeyi değerlendiren canım Türk annelerimiz… :)


eskisiyleyenisiyle caydanliklar

Hayat standartlarının yükselmesi, ülkenin her anlamda toparlanmasıyla birlikte çaydanlıklar şimdilerde daha güzel, daha kaliteli. Artık porselen, seramik, cam, elektrikli, çok çeşitli boyutlarda her türlü çaydanlık evlerimizde bulunuyor.


eskisiyleyenisiyle caydanliklar

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol