Bugünkü İzmir’den İyonya’nın İncisi’ne

eskisiyleyenisiyle izmir eskisiyle yenisiyle şehirler eski hali yeni hali


Tarık Akan ve Necla Nazır’ın Ateş Böceği filmini seyrettiniz mi? İzmir Kordon’un eski halini görebilirsiniz orada. Şimdi ki hali modern olsa da, nostalji sarıyor insanı yine de. İzmir kordon boyunda yürümek, o güzelliği yaşamak efsane gibidir. Tarihle kol kola gezen, doğa güzellikleriyle de bütünleşen bir İzmir…
Günümüzde çarpık kentleşme ile sorunları ayyuka çıkan bir İzmir’i de buluyoruz karşımızda.

eskisiyle yenisiyle izmir eskisiyleyenisiyle şehirler izmirin eski hali yeni hali

İzmir, doğunun en batısı ve batının en doğusundaki, tarih boyunca hep istila edilmiş, çekim merkezi olmuş, çok sayıdaki kültürün izlerini taşıyan  önemli bir kent. Medeniyetlerin beşiği İzmir’de dolaştıgınızda hem kilise, hem cami hem de Havra’yı birlikte görmeniz mümkün. Hoşgörü kenti olarak da nitelendirebileceğimiz İzmir’de,  yüzyıllardır Ingilizce, Fransızca, Italyanca gibi farklı diller konuşulabilir, Izmirliler birlikte yaşamayı, hoşgörü ile Izmirli olma duygudaşlığını yaşam şehrine aksettirirler. İlklerin kentinde, ilk atletizm yarışmaları, ilk futbol maçı yapılmıştır. Şu anda müslüman bir şehir olan İzmir aynı zamanda geçmişte Hristiyanlığında önemli merkezi olmuştur.

eskisiyleyenisiyle izmir eskisiyle yenisiyle şehirler izmirin eski hali yeni hali tarihi

Kentin, bugünkü gecekondu mahalesi olan Bayraklı’nın Tepekule mevkiinde İÖ. 3000’li yıllarda kurulduğu ve adını Amazon kraliçesinden aldığı, ayrıca İzmir’in, bir dönem burada yaşamış Erektidler’in Amazonlarla savaşıp, Amazon kadını Smyrna ile Erektidler’in önderi These’nin evlenmesiyle son bulan savaş sonunda Smyrna adını aldığı söylenmektedir.

eskisiyleyenisiyle izmir eskisiyle yenisiyle şehirler izmir'in eski hali yeni hali

Hititlerden, İyonlara, Lidyalılardan Perslere ve sonrasında da Büyük

İskender’in himayesine girmiştir İzmir. Romalıların eline geçen İzmir, daha sonra Pontus tarafından ele geçirilmiştir.

eskisiyle yenisiyle izmir eskisiyleyenisiyle şehirler izmir'in eski hali yeni hali

Hun hükümdarı Atilla’nın da İS. 440 yıllarında istilasına uğramıştır. Arapların akınları olsa da İzmir Bizansların yönetimi altında kalırken, 1081 de Selçuklular tarafından alınmıştır. 1426’da Osmanlı idaresine giren İzmir 500 yıl Osmanlı idaresinde kalmıştır.

eskisiyleyenisiyle izmir eskisiyle yenisiyle şehirler izmir'in eski hali yeni hali

Osmanlı’da sosyal ve ekonomik açıdan merkezi noktada olan İzmir, yükseliş döneminde de önemli bir merkezdi. 15 Mayıs 1919’da Yunanlılar tarafından işgal edilip, 9 eylül 1922 de Kurtuluş savası ile işgalden kurtarılmış, Cumhuriyetin ilanından sonra da il olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin en önemli şehirlerinden biri olmuştur.

Urla yakınlarındaki antik bir kentte, dünyanın en eski zeytinyağı üretim tesisi bulunmuştur. Antik zamanda İzmir, tarımcılıkla kalmayıp, Akdeniz ticaretine de ortak olan bir liman kentiydi. İÖ.650’den sonra yazının yaygınlaştığı İzmir’de, okur yazar oranı zamanın kentlerine göre çok yüksekti. Helen dünyasının en eski mimarlık eserleri ve çok odalı ev tipi yine eski İzmir’de bulunmuştur.


eskisiyleyenisiyle izmir eskisiyle yenisiyle şehirler izmir'in eski hali yeni hali

İzmir şuanda türkiye nin kalabalık 3 şehrinden birisidir. Batısında deniz plajları, termal merkezleri ile Çeşme yarımadası uzanır. Antik çağların en ünlü kentler arasında yer alan Efes, Roma imparatorluğu’nun da en büyük kentlerinden biriydi.

eskisiyle yenisiyle izmir eskisiyleyenisiyle şehirler izmirin eski hali yeni hali

Efes, İyonya incisi olarakta bilinmekle beraber, günümüzde yoğun sanatsal etkinlere de ev sahipliği yapıyor. İzmir sahilini hepimiz duymuşuzdur. Sahil boyunca palmiye ağaçları ve hurma ağaçları doludur. Mersin limanından sonra türkiyenin en büyük limanı İzmir’dedir.

eskisiyleyenisiyle izmir eskisiyle yenisiyle şehirler eski hali yeni hali

1950lerden beri Türkiyenin yoğun göç alan kentlerinden biridir. Göç alışı ile kentleşmenin çarpık yaşandığı bu şehir, günümüzde kent sorunları ile baş başadır. Yüzyılların şehri, her medeniyetin bu kenti istila etmek istemesi ve günümüze kadar ulaşan tarihi bedeninde taşıyan kent, Türkiye’nin de incisi durumdadır.

eskisiyle yenisiyle izmir eskisiyleyenisiyle şehirler izmirin eski hali yeni hali

Türkiye Cumhuriyeti kurulduğunda ilk tren yolu bu şehre yapılmıştır. Türk özelliklerini yansıtan mimari yapılarla donatılırken, düzenli yollar, geniş yeşil alanlar, ulaşım çalışmaları sürmüştür. Özellikle 1960’da çok yoğun olan göç sonunda kentsel denge bozulmaya başlamıştır. 1990’lardan itibaren kentin tarihsel bilincinin yeniden kazanılması çalışmalarına başlanılmış, göçlerle yapısı bozulan şehir için, kent siluetine uygun tarihi yapılar restore edilmektedir.

Kimileri kordon boyunun şuan ki halini beğenmese de, modern tarzıyla denize eşlik ettiğiniz, nostalji ile tarihi içinize çektiğiniz İzmir’le yürümek çok güzel…

Deniz Şimşek
Editor
"Hayat dar alanda trajedi, geniş alanda komedidir"

Yorumlar

Giris Yapınız

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.

Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Şifremi kaybettim
Üye Ol Giriş
Facebook ile Giriş
veya
Doğrulama için mail adresinizi kontrol ediniz.
Üye Ol Giriş
Üye Ol